Hepgor gwe-lywio

Bydd eich adborth yn ein helpu i wella'r wefan hon.

Sut mae ein dull rheoli yn newid

Yn draddodiadol, mae’r holl leiniau ymyl ffordd sydd gennym yn CNPT yn cael eu torri bob 2-3 wythnos yn ystod y tymor tyfu, h.y. rhwng diwedd Mawrth a diwedd Medi ac mae’r torion yn cael eu taenu a’u gollwng ar ben y glaswellt. Mae hyn yn rhoi gwrtaith i’r pridd ac yn annog rhagor o laswellt i dyfu. O 2021 ymlaen byddwn yn newid y dull rheoli hwn mewn lleoliadau penodol gyda’r Is-adran Gwasanaethau Gofal Stryd ac yn mynd ati, yn lle hynny, i annog blodau gwyllt i dyfu ac yn lleihau amlder y gwaith torri sy’n angenrheidiol trwy ddefnyddio peiriannau ‘torri a chasglu’.

Dull rheoli traddodiadol ‘Torri a Gwasgaru’

  1. Mae’r peiriant yn taenu wrth dorri’r glaswellt ac mae’r maethynnau’n dychwelyd i’r pridd
  2. Mae mwy o laswellt yn tyfu, yn gyflymach, ac yn cystadlu’n llwyddiannus yn erbyn rhywogaethau eraill
  3. Mae angen torri’r glaswellt eto cyn pen 2-3 wythnos

Dull rheoli ‘Torri a Chasglu’

  1. Mae’r peiriant yn casglu’r torion wrth fynd, ac yn raddol yn lleihau’r maethynnau sy’n sbarduno’r glaswellt i dyfu
  2. Nid yw’r glaswellt yn tyfu mor gryf, nid oes angen ei dorri mor aml ac mae’r amrywiaeth o flodau gwyllt yn cynyddu

Yn ogystal â rheoli glaswelltiroedd ar safleoedd sy’n eiddo cyhoeddus er mwyn annog blodau gwyllt, ein bwriad yw bod yr holl leiniau ymyl ffordd yn CNPT, ar ddiwedd pum mlynedd, yn cael eu rheoli mewn un o’r ffyrdd canlynol:

'Toriad Neithdar’

Bydd y drefn dorri ar gyfer pob llain ymyl ffordd lle mae glaswellt byr yn ddymunol yn newid o gylch torri bob 2-3 wythnos i gylch pedair wythnos a fydd yn caniatáu i blanhigion sy’n blodeuo am gyfnod byr gwblhau eu cylch blodeuo llawn a chynyddu’r neithdar sydd ar gael i bryfed. Lle bydd hynny’n bosibl, byddwn yn clirio’r torion er mwyn lleihau’r maethynnau yn y pridd. Mae’r drefn hon yn seiliedig ar waith ymchwil gan Plantlife (Plantlife No Mow May 2020NB1). Bydd y cylch hwn yn dal i olygu bod rhywogaethau sy’n blodeuo am gyfnod byr yn cael eu torri ond bydd y cynllun yn gweithio ar yr egwyddor y bydd ffynhonnell ddigonol o neithdar ar ôl yn yr ardal ehangach i ddarparu enillion net i beillwyr.

‘Toriad Cadwraeth’

Ni fydd rhai lleiniau ymyl ffordd yng nghefn gwlad, e.e. ar lonydd rhwng pentrefi, yn cael eu torri yn ystod y tymor blodeuo (Ebrill-Medi). Byddwn yn ceisio cynnwys cynifer o leiniau ymyl ffordd â phosibl yn y dosbarthiad hwn yn unol â chyfyngiadau’r gweithlu.

‘Toriad Dôl’

Yn debyg i’r toriad cadwraeth ond bydd safleoedd penodol yn cael eu dethol ar gyfer dull rheoli dôl, h.y. defnyddio peiriant torri a chasglu, gadael y torion mewn pentyrrau ar y safle, peidio â thorri’r gwair rhwng Ebrill ac Awst a thorri ar hyd yr ymylon i’w cadw’n daclus. Bydd unrhyw ddynodiad o’r fath yn ddibynnol ar sicrhau lle addas i adael torion ar y llain ymyl ffordd.

‘Llain Welededd’

Torri’n rheolaidd yn ôl y gofyn.

Toriad ‘Amwynder’

Lleiniau ymyl ffordd a ddefnyddir fel mannau agored cyhoeddus ac y mae gofyn eu torri’n rheolaidd.

 

Yn y flwyddyn gyntaf (2021), nodir nifer o safleoedd ym mhob ward er mwyn treialu’r cynllun hwn. Staff y Gwasanaethau Cymdogaeth a’r tîm Cefn Gwlad a Bywyd Gwyllt fydd yn cytuno ar y safleoedd, a gaiff eu cymeradwyo wedyn gan yr aelod lleol cyn eu cynnwys yn y cynllun.

Ar ddiwedd 2021, gosodir targedau cynnydd ar gyfer pob blwyddyn, gan arwain at y bumed flwyddyn, pan fydd yr holl leiniau ymyl ffordd wedi’u dosbarthu ac yn cael eu rheoli’n briodol. Bydd modd newid dosbarthiad ardaloedd os bydd gofyn mewn ymateb i waith monitro.

Y flaenoriaeth yn y lle cyntaf fydd cynyddu nifer y lleiniau ymyl ffordd sy’n derbyn toriad dôl a threialu dull gweithredu Toriad Neithdar cyn cyflwyno hwnnw ymhellach. Bydd hyn yn caniatáu i ni gyflwyno’r newidiadau fesul cam ac yn rhoi amser i ni addasu yn sgîl adborth / pryderon yr aelodau, newid arferion staff a mynd ati’n raddol i newid peiriannau pan fydd angen eu hadnewyddu.

 

Ffigur 6 Peiriant Torri A Chasglu Ar Waith