Hepgor gwe-lywio

Bydd eich adborth yn ein helpu i wella'r wefan hon.

Effaith ar y gymuned

  • Mae'r ysgolion lleol bach yn gweithio'n galed i ddatblygu cysylltiadau yn eu cymunedau pentref lleol ac ni fydd hyn yr un peth mewn un ysgol gynradd fawr.
  • Rwy'n teimlo mai ysgolion cynradd y pentref yw calon y gymuned.
  • Byddai effaith hirdymor hyn, rwy'n credu, yn gyrru teuluoedd ifanc o Gwm Tawe sydd, yn draddodiadol, wedi cael eu denu i'r ardal oherwydd perthynas agos y cymunedau hyn a'u hysgolion.
  • Mae'r ymdeimlad o gymuned mor bwysig mewn pentrefi fel ein un ni yng Nghwm Tawe ac ni allwn golli hyn. Mae'n bwysig i'n pentrefi, y bobl a'r gymuned gyfan i gadw'r ysgolion yn unigol a rhoi eu pwrpas i'w cymunedau.
  • Adeiladwyd yr ysgolion hyn yn agos at y cymunedau y maent yn eu gwasanaethu at bwrpas! Maent yno i alluogi rhieni a phlant i gael mynediad hawdd, nid ydynt yno i ddarparu addysg i blant yn unig ond yn ogystal fel HWB i'r gymuned

Ymateb Swyddogion

Cynhaliwyd Asesiad Effaith Cymunedol (AEC) at ddibenion darparu gwybodaeth am effaith y cynnig ar fynediad y gymuned leol i gyfleusterau a gwasanaethau sydd ar gael ar hyn o bryd yn y tair ysgol. Fe’i paratowyd yn unol â gofynion Cod Trefniadaeth Ysgolion Llywodraeth Cymru.

Mae'r AEC yn cynnwys asesiad cynhwysfawr o'r cyfleusterau a'r gwasanaethau yng Nghwm Tawe ac er bod yr angen i ddeall a lliniaru effaith cynnig cau ysgol ar gymuned yn ystyriaeth gywir a phriodol, dylai'r ffactor canolog wrth bennu cynigion trefniadaeth ysgolion fod yn un o sicrhau'r cynnig addysgol gorau i ddisgyblion.

Nid yw o reidrwydd yn wir fod y gymuned y mae’r ysgol wedi'i lleoli ynddi yn dirywio'n awtomatig trwy gau ysgol. Nid oes unrhyw reswm i awgrymu na fydd plant a phobl ifanc, trwy fynd i’r ysgol y tu allan i’r pentref, yn ‘perthyn’ i’r gymuned lle maent yn byw mwyach. Mae'r AEC yn tynnu sylw at y ffaith nad yw llawer o weithgareddau a digwyddiadau yn y gymuned yn dibynnu ar yr ysgolion ac felly nid yw'n amlwg pam na fyddai'r gweithgareddau hyn yn parhau, na pham na fyddai plant a phobl ifanc sy'n mwynhau cymryd rhan ynddynt ar hyn o bryd eisiau gwneud hynny pe baent yn mynychu'r ysgol yn rhywle arall. Mae ysgolion ar agor i ddisgyblion am 190 diwrnod o'r flwyddyn. Y tu allan i'r diwrnod ysgol; hynny yw, cyn ac ar ôl ysgol, ar benwythnosau ac yn ystod gwyliau ysgol, bydd disgyblion yn yr ardaloedd lle maen nhw'n byw ac ar gael i ddefnyddio cyfleusterau lleol.

Mae eisoes yn wir fod disgyblion ledled Cwm Tawe yn mynychu ysgolion heblaw eu hysgol leol, ac nad yw disgyblion sy'n mynychu'r tair ysgol a enwir yn y cynnig hwn i gyd yn byw yn lleoliad yr ysgol y maent yn ei mynychu. Mae disgyblion o'r ardal yn mynychu ysgolion ledled Castell-nedd Port Talbot ac awdurdodau lleol eraill am amryw resymau. Mae plant a phobl ifanc nid yn unig yn cymysgu'n gymdeithasol trwy eu haddysg, gan y bydd llawer yn mynychu grwpiau ar ôl ysgol lleol neu'n rhan o ddigwyddiadau cymunedol ehangach. Nid oes unrhyw reswm pam na fyddai hyn yn parhau i fod yn rhan bwysig o’u bywydau pe bai’r cynnig yn mynd yn ei flaen. Mewn cymunedau eraill lle mae ysgolion wedi cau a lle mae ofnau wedi bodoli y byddai disgyblion yn colli eu synnwyr o hunaniaeth, mae'n ymddangos nad yw hyn wedi digwydd a bod disgyblion yn parhau i gymryd rhan mewn digwyddiadau cymunedol.

Nodwyd bod cynigion ad-drefnu ysgolion blaenorol sydd wedi creu ysgolion newydd sbon yn denu mwy o deuluoedd i’r ardal ac wedi gweld cynnydd yn y ‘symudwyr i mewn’.  Nid yw’n annhebygol na fydd y cynnig hwn, sydd nid yn unig yn ceisio darparu ysgol newydd ond hefyd gwell cyfleusterau hamdden, yn cael yr un effaith.