Hepgor gwe-lywio

Bydd eich adborth yn ein helpu i wella'r wefan hon.

Dewisiadau Amgen

  • Ni roddwyd unrhyw ystyriaeth i atgyweirio neu adnewyddu'r ysgolion presennol, mae'n ymddangos nad yw hyn yn ymwneud ag addysg leol, yn hytrach mae’n ymwneud ag atyniad contract 22 miliwn o bunnoedd.
  • Dim ond yr ateb a argymhellwyd gan swyddogion a oedd yn agored i ymgynghori arno, heb unrhyw gyfle i'r gymuned edrych ar atebion amgen i fynd i'r afael â materion.
  • Os oes gennych arian ar gyfer ysgol mor enfawr yna mae gennych arian i wella'r cyfleusterau yn y 3 ysgol rydych chi'n bwriadu eu cau.
  • Cewch wared ar y cynnig fel y mae ac adnewyddwch ac adfywhau’r ysgolion presennol, gan ganiatáu iddynt fod yn ganolbwynt i'w cymunedau a darparu 100 mlynedd arall o addysg lle mae ar ei fwyaf hygyrch.
  • Rwyf hefyd yn arbennig o bryderus bod yr adroddiad ymgynghori wedi awgrymu y byddai'r cyllid sydd ar gael o dan raglen Ysgolion yr 21ain Ganrif yn annhebygol o gael ei gymeradwyo ar gyfer “patsio ac atgyweirio” y safleoedd ysgolion presennol, er mai dyma ddigwyddodd yn achos darpariaeth uwchradd Ysgol Gyfun Ystalyfera ac mae'n opsiwn sydd ar gael o dan y rhaglen.

Ymateb Swyddogion

Yn ystod yr ymgynghoriad, cyflwynwyd nifer o opsiynau amgen gan ymgynghorwyr i'w hystyried ac archwiliwyd y rhain, ynghyd â'r opsiynau a gynhwysir yn y ddogfen ymgynghori wreiddiol, ac adrodd arnynt yn yr adroddiad ymgynghori (tud. 44-52). Felly nid yw'n wir nad yw opsiynau amgen wedi'u hystyried neu mai dim ond un opsiwn sydd wedi'i gyflwyno.

Fel y nodwyd yn yr Adroddiad Ymgynghori, mae'n bwysig egluro mai amcangyfrifon yw'r costau cynnal a chadw ôl-groniad a hygyrchedd sy'n deillio o'r adroddiadau cyflwr. Mae'r costau ôl-groniad ar gyfer atgyweirio'r adeilad, ac nid ydynt yn caniatáu ar gyfer gwella neu uwchraddio a fyddai'n darparu cyfleusterau gwell ar gyfer addysgu a dysgu i ysgolion.

Mae gan Lywodraeth Cymru broses achos busnes caeth y mae'n rhaid ei bodloni sy'n cynnwys craffu ar achos strategol, economaidd ac ariannol unrhyw gynnig. Fe’i hystyrir yn annhebygol iawn y byddai Llywodraeth Cymru yn cefnogi’n ariannol y dull status quo ‘patsio ac atgyweirio’ sy’n cael ei awgrymu, gan ddadlau y byddai’n well defnydd o arian cyhoeddus i wneud gwaith cynnal a chadw ôl-groniad yn unig.

Nid yw’n wir fod Ysgol Gymraeg Ystalyfera – Bro Dur wedi profi dull ‘patsio ac atgyweirio’. Yn ystod Band A o'r Rhaglen Ysgolion yr 21ain Ganrif, buddsoddwyd £18m ar gampws gogleddol yr ysgolion yn Ystalyfera, gyda buddsoddiad arall o £9m ym Mand B, gan arwain at ysgol a ail-adeiladwyd o’r newydd bron gyda dim ond dau o'r blociau addysgu llai blaenorol ar ôl.  Byddai prosiect adeiladu newydd cyflawn, a fyddai’n ddull llawer rhatach a llai aflonyddgar, wedi bod yn well pe bai digon o dir wedi bod ar gael i ailadeiladu’r ysgol yn llwyr, fodd bynnag mae’r safle cyfyngedig yn Ystalyfera a diffyg tir digonol ar gael mewn man arall yng Nghwm Tawe wedi golygu bod yn rhaid trawsnewid yr ysgol i gyfleuster yr 21ain ganrif dros nifer o gyfnodau.

Mae hefyd yn wir fod y tair ysgol bresennol yn cael eu peryglu o ran eu haddasrwydd adeiladu ar gyfer addysgu a dysgu'r 21ain Ganrif ac yn methu â chyrraedd llawer o'r safonau a'r gofynion gofod mewnol ac allanol fel y'u nodwyd ym Mwletin Adeiladu 99 y byddai rhywun fel arfer yn disgwyl eu gweld mewn ysgol newydd sbon yn yr 21ain Ganrif.

Byddai diffygion presennol pob adeilad yn aros fel ag y mae ac i bob pwrpas byddai'r cyfle i greu cyfleusterau'r 21ain Ganrif yn cael ei golli.

Ar hyn o bryd mae'r Cyngor yn gwario oddeutu £1.2m bob blwyddyn o'i gyllid cyfalaf ei hun i fynd i'r afael ag anghenion cynnal a chadw mewn ysgolion ac mae yna lawer o flaenoriaethau sy’n cystadlu bob blwyddyn. O ystyried y sefyllfa ariannol bresennol, nid yw'n realistig disgwyl mewnlifiad enfawr neu ailddosbarthu cyllid yn y dyfodol agos.

Heb gyfraniad 65% Llywodraeth Cymru at gostau adeiladu ysgol newydd, byddai unrhyw gynnig amgen a oedd yn troi o amgylch cynnal y tair ysgol bresennol a'r gronfa yn eu lleoliadau presennol yn golygu y byddai'n rhaid i'r Cyngor dalu 100% o unrhyw gostau cyfalaf cysylltiedig.

Gyda hyn mewn golwg a hyd yn oed pe bai'r cyngor ond yn mynd i'r afael â'r £3.274m tybiannol o gostau cynnal a chadw ôl-groniad yn ysgolion cynradd Alltwen, Godre'r Graig, Llangiwg a Phwll Nofio Pontardawe yna byddai hynny ar ei ben ei hun yn dihysbyddu'r holl adnoddau cyfalaf a ddyrannwyd ar hyn o bryd ar gyfer talu am atgyweiriadau a phwysau cynnal a chadw ôl-groniad ar draws y portffolio ysgol gyfan am bron i dair blynedd.

Byddai sefyllfa o'r fath yn anghynaladwy ac er anfantais i bob ysgol yng Nghastell-nedd Port Talbot ac nid yn gyfeiriad y byddai'r Cyngor yn dewis cychwyn arni, gan olygu felly os na fydd y cynnig hwn yn symud ymlaen, bydd y gwaith cynnal a chadw ôl-groniad ar gyfer pob un o'r adeiladau yn aros ac yn ôl pob tebyg, dim ond fesul cam y dylid mynd i'r afael ag ef pan fydd elfennau'n dirywio i'r fath raddau fel bod ymyrraeth ag addysgu a dysgu ar fin digwydd.