Hepgor gwe-lywio

Bydd eich adborth yn ein helpu i wella'r wefan hon.

Y Broses Ymgynghori

  • Byddai hon wedi bod yn broses ymgynghori annheg a rhagfarnllyd iawn pe bai wedi cael ei chynnal yn ystod “amseroedd arferol”, ond nid yw ei chynnal ar anterth pandemig lle’r oedd mwyafrif y cyfnod ymgynghori yn ystod y “cyfnod clo” yn ddim llai na syfrdanol a gwarthus. Roedd llawer o bobl wedi'u cyfyngu i'w cartrefi, yn methu â chyfarfod a thrafod y cynnig yn fanwl ac yn methu ag ymateb yn briodol i'r ymgynghoriad, mae’r ffaith bod yr awdurdod wedi bwrw ymlaen â'r cynnig hwn er gwaethaf yr amgylchiadau hyn mewn gwirionedd yn bensyfrdanol.
  • Mae'r adroddiad ymgynghori yn seiliedig ar ymgynghoriad a ddarparodd wybodaeth anghywir a chamarweiniol. Codwyd y pryder hwn yn gynnar yn yr ymgynghoriad, ond ni ymatebwyd iddo, ac ni ddarparwyd dogfennau cywir ac ni wnaed ymgynghorwyr yn ymwybodol o'r gwallau. Yn fy marn i, nid yw'r adroddiad ymgynghori yn mynd i'r afael â'r pryderon hyn yn ddigonol.
  • Mae amgylchiadau pob ysgol o ran ei chymuned, ei hanghenion a'i hystâd ffisegol yn wahanol. Roedd cynnig yr un set o opsiynau i'r tair ysgol wahanol, yn hytrach nag archwilio gwahanol opsiynau ar gyfer pob un, yn gamarweiniol ac yn amhriodol.
  • Mae yna filoedd o bobl yn y cwm, pob un â syniadau a barnau. Eich dull gweithredu fu ceisio cyfyngu ar eu llais sef y ffordd hollol anghywir o fynd o'i chwmpas.
  • Roedd hefyd yn anodd dod i gasgliad ar adroddiad a oedd yn cynnwys gwallau.
  • Trafodwyd y pryderon hyn yn yr adroddiad ond yna cawsant eu diystyru. Nid yw anwybyddu pryderon am nad ydych yn cytuno â nhw yr un peth â mynd i'r afael â nhw.
  • Roedd yn ymddangos bod canlyniad yr ymgynghoriad wedi'i bennu ymlaen llaw gyda dim ond gwybodaeth i ategu'r argymhelliad wedi'i gynnwys. Roedd llawer o'r wybodaeth gan Estyn wedi'i chynnwys mewn pytiau bach y gellid eu defnyddio allan o'u cyd-destun i gefnogi dadl neu a oedd wedi dyddio.
  • Pwrpas rhaglen Ysgolion yr 21ain Ganrif yw gwella addysg, nid darparu cyllid ar gyfer gwasanaethau hamdden. Nid ffocws addysgol yn unig mo'r cynnig hwn, ac roedd y cyfeiriad at ddatblygu cyfleusterau hamdden yn yr ymgynghoriad yn amhriodol.
  • Mae hwn yn adrodd bod ymatebion wedi eu rhoi i ymholiadau a sylwadau. Nid wyf wedi derbyn unrhyw adborth i'm sylwadau ac ymholiadau!
  • Os cadarnheir y penderfyniad hwn heb ddadl gyhoeddus gywir lle gellir gofyn ac ateb cwestiynau, bydd yn afresymol, yn annheg, yn wahaniaethol ac yn anghyfreithlon a bydd yr ALl yn gadael ei hun yn agored i'r gymuned yn ceisio Adolygiad Barnwrol, a fydd wrth gwrs yn costio arian cyhoeddus.

Ymateb Swyddogion

Mae ymgynghoriad ar y cynnig i sefydlu ysgol 3-11 cyfrwng Saesneg i ddisodli ysgolion cynradd Alltwen, Godre'r Graig a Llangiwg wedi dilyn y gweithdrefnau sy'n ofynnol o dan God Trefniadaeth Ysgolion Llywodraeth Cymru sy'n nodi'r math o weithgaredd trefniadaeth ysgolion sy’n ofynnol i’r Cyngor ymgynghori arno a'r broses i'w dilyn wrth gynnal ymgynghoriad.

Er gwaethaf COVID-19, cynhaliwyd yr ymgynghoriad hwn gan ddilyn canllawiau Llywodraeth Cymru ac mae wedi cadw'n llawn at y Cod. Mewn rhai agweddau mae'r broses ymgynghori hon wedi rhoi mwy o gyfleoedd i ymgynghorwyr ymgysylltu gan nad yw'r opsiwn i ymateb ar-lein wedi'i ddefnyddio o'r blaen.

Derbyniwyd gwrthwynebiadau sy'n nodi bod cynnal ymgynghoriad yn ystod y pandemig wedi atal trafodaeth gyhoeddus a dadl ar y mater. Cydnabyddir bod y cyfyngiadau cyfredol sydd ar waith wedi atal cyfarfodydd wyneb yn wyneb, ond mae hyn wedi'i liniaru gan fod swyddogion ar gael i ateb ymholiadau a phryderon trwy e-bost neu dros y ffôn, gan alluogi ymgynghorwyr â phryderon unigol i gael atebion penodol. Mae'r Cod yn nodi nad oes unrhyw ofyniad i gynnal cyfarfodydd ymgynghori. Nid yw cyfarfodydd yn cymryd lle ymatebion ysgrifenedig - lle cynhaliwyd cyfarfodydd yn y gorffennol mae mynychwyr yn dal i gael eu hannog i ymateb yn ysgrifenedig i'r ymgynghoriad, gan nad yw'r nodiadau a gymerir mewn cyfarfodydd yn ymatebion ffurfiol.

Mae hefyd yn wir fod y cynnig hwn wedi ennyn diddordeb sylweddol yn yr ardal ac yn llawer ehangach, a ddangosir o'r gwrthwynebiadau a gafwyd o bob rhan o Gymru a thu hwnt. Byddai cyfeiriadau at grwpiau gweithredu cyfryngau cymdeithasol yn awgrymu bod llawer o ddadlau wedi digwydd trwy'r platfform hwn ac felly nid yw swyddogion yn cefnogi'r farn bod y pandemig wedi atal trafodaeth.

Derbyniwyd gwrthwynebiadau sy'n nodi na dderbyniwyd adborth nac ymatebion unigol i sylwadau. Amlinellodd y ddogfen ymgynghori sut y byddai’r ymgynghoriad yn cael ei gynnal, gan nodi ‘Bydd pob ymateb i'r ymgynghoriad hwn yn cael ei ystyried wrth wneud ei benderfyniad a bydd adroddiad ymgynghori yn cael ei gyhoeddi ar ôl i'r cyfnod ymgynghori ddod i ben.  Bydd yr adroddiad ymgynghori yn crynhoi'r materion a godwyd gan yr ymgyngoreion ac yn cynnwys ymateb gan y Cyngor.  .’ (Dogfen Ymgynghori t.39) Cyhoeddwyd Adroddiad Ymgynghori 63 tudalen cynhwysfawr ar 28 Mai 2021 a oedd yn cynnwys crynodeb o'r sylwadau a dderbyniwyd, ynghyd ag ymatebion swyddogion. Cafodd unigolion a gysylltodd â swyddogion y Rhaglen Strategol Gwella Ysgolion, gydag ymholiadau, ymateb uniongyrchol i'w galluogi i ymateb yn wybodus i'r ymgynghoriad.

Mae'r Adroddiad Ymgynghori wedi nodi'n fanwl farn yr ymgynghorwyr a ymatebodd ac ymatebion swyddogion i'w sylwadau. Mae rhai sylwadau a dderbyniwyd wedi tynnu sylw at bryderon y bydd angen mynd i’r afael â hwy pe bai’r cynnig yn cael ei weithredu, ac un enghraifft yw’r mater o sicrhau bod gwaith trosglwyddo yn cael ei wneud mewn modd amserol i sicrhau bod perthnasoedd da yn cael eu creu rhwng staff, disgyblion a rhieni’r tair ysgol cyn i'r ysgol newydd agor. Nid yw hyn yn golygu y dylid rhoi'r gorau i'r cynnig ond yn hytrach dylid cymryd gofal i sicrhau bod y materion hyn yn cael eu nodi a'u trin os bydd y cynnig yn cael ei symud ymlaen. Adroddwyd ar y mater hwn ac yn ei dro mae Aelodau wedi ei ystyried yn llawn wrth wneud eu penderfyniad i gyhoeddi'r hysbysiad statudol. Felly, nid yw'n wir fod y sylwadau hyn wedi cael eu hanwybyddu neu heb eu hystyried. Nid yw'r Cyngor wedi ceisio cyfyngu barn na syniadau ar unrhyw adeg. Adolygwyd ac aseswyd cynigion amgen a dderbyniwyd gan ymgynghorwyr yn ystod y cyfnod ymgynghori a darparodd yr Adroddiad Ymgynghori wybodaeth am y canfyddiadau.

Mae'r holl wybodaeth a ddarparwyd gan swyddogion wedi bod mor gywir â phosibl ac er bod gwrthwynebwyr wedi nodi bod atebion a gwybodaeth anghywir wedi'u rhoi, mae'n wir na ddarparwyd manylion penodol o'r gwallau awgrymedig hyn yn y rhan fwyaf o achosion, sy'n ei gwneud yn amhosibl, felly, i egluro neu fynd i'r afael ag unrhyw wallau, os gwnaed y rhain yn wir. Lle ceisiwyd eglurhad pellach, darparwyd hyn, mewn ymateb i geisiadau uniongyrchol, trwy'r adroddiad ymgynghori ac yn ystod cyfarfodydd craffu'r Cabinet.

Mae'n anymarferol cynnwys adroddiadau cyfan gan Estyn neu gyrff eraill mewn adroddiad ymgynghori, ond darparwyd pob cyfeiriad at adroddiadau, gan ganiatáu i'r darllenydd ymchwilio ymhellach i'r ffynhonnell yn ôl yr angen a deall y cyd-destun yn well. Yn yr un modd, mae'r wybodaeth hon yn ei gwneud yn glir pryd y cyhoeddwyd adroddiad, gan nad ailedrychir ar rai o'r adroddiadau mwy thematig ac felly maent yn darparu'r wybodaeth fwyaf diweddar sydd ar gael. Er eglurder, ni chyfeiriwyd ar unrhyw adeg yn yr Adroddiad Ymgynghori at y tair ysgol gyfredol fel ‘ysgolion bach’ fel y’u diffiniwyd gan Estyn ‘Maint Ysgolion ac Effeithiolrwydd Addysgol’ Rhagfyr 2013; fodd bynnag, mae'n amlwg eu bod yn amlwg yn llai na'r ysgol newydd arfaethedig.

Mae'r cynnig sy'n cael ei ystyried yn ymwneud â sefydlu ysgol newydd yr 21ain ganrif, ac o'r herwydd nid yw'n glir pam yr awgrymwyd y dylid bod wedi cynnal tri ymgynghoriad ar wahân ar gyfer pob un o'r tair ysgol yr effeithiwyd arnynt. Roedd y cynnig am ysgol newydd yr 21ain ganrif yn berthnasol i bob ysgol, ac nid oedd yn angenrheidiol nac yn briodol 'archwilio gwahanol opsiynau' ar gyfer pob un trwy dri ymgynghoriad gwahanol. Fodd bynnag, lle mae opsiynau amgen ar gyfer gwahanol ysgolion wedi'u cyflwyno yn ystod yr ymgynghoriad, archwiliwyd y rhain a chynhwyswyd y canfyddiadau yn yr Adroddiad Ymgynghori wedi hynny.

Derbyniwyd gwrthwynebiadau sy'n awgrymu bod y broses gyfan wedi'i rhuthro. Mae hyn yn anghywir. Mae'r cynnig wedi cynnwys ymestyn y cyfnodau statudol fel y'u nodir yn y Cod Trefniadaeth Ysgolion mewn ymdrech i roi cymaint o amser â phosibl i ymgynghorwyr ymateb i'r ymgynghoriad. Nid oedd galwad i ymestyn y broses ymhellach. Mae gwerthusiadau blaenorol o ymgynghoriadau sy'n cynnwys cynigion i gau ysgol wedi awgrymu po hiraf y bydd y broses yn cymryd y mwyaf o straen y gall fod i'r rheini sy'n ymwneud yn uniongyrchol, yn enwedig staff a disgyblion a all gael eu hunain mewn cyfnod hir o ansicrwydd ynghylch y dyfodol.

Nid yw swyddogion yn cytuno bod cynnwys gwybodaeth am y cyfleusterau hamdden yn amhriodol. Mae'n wir nad yw ymgynghori ar y pwll newydd arfaethedig yn un o ofynion y Cod Trefniadaeth Ysgolion, er y byddai disgyblion yn yr ysgol newydd ac ysgolion eraill yn yr ardal yn ei ddefnyddio. Fodd bynnag, mae hefyd yn rhan o'r cynnig cyffredinol i greu campws cymunedol iechyd a lles a derbyniwyd nifer o sylwadau am yr agwedd hon. Mewn ymdrech felly i fynd i'r afael â phryderon ac ymholiadau a godwyd, ystyriwyd ei bod yn briodol cynnwys gwybodaeth amdano yn yr adroddiad ymgynghori. Hefyd, mae'n wir fod y cyllid ar gyfer y pwll a'r ysgol wedi'i sicrhau fel rhan o grant cyfalaf ysgolion yr 21ain Ganrif fel un cynllun. Os na chaiff y cynnig ar gyfer yr ysgol newydd ei gymeradwyo yna ni fydd y cyllid ar gyfer pwll newydd ar gael chwaith.

Derbyniwyd gwrthwynebiadau sy'n nodi bod y cynnig hwn wedi'i benderfynu ymlaen llaw. Hyd yma ni chymerwyd unrhyw benderfyniad ar y cynnig heblaw cymeradwyo ymgynghori a chyhoeddi rhybudd statudol yn caniatáu cyflwyno gwrthwynebiadau i'r cynnig. Nid yw'r Aelodau Etholedig wedi gwneud penderfyniad terfynol eto a chânt eu hannog i sicrhau bod yr holl adroddiadau a gwybodaeth berthnasol sydd ar gael iddynt yn cael eu hystyried yn llawn cyn dod i benderfyniad. Ni ystyrir ychwaith fod Aelodau â meddwl caeedig yn y broses hyd yma.