Hepgor gwe-lywio

Bydd eich adborth yn ein helpu i wella'r wefan hon.

Deilliant 4  Mwy o ddysgwyr yn astudio ar gyfer cymwysterau wedi'u hasesu yn y Gymraeg (fel pwnc) a phynciau trwy gyfrwng y Gymraeg

Ble rydyn ni nawr?

Fel yr amlinellwyd yn Neilliant 3, anogir disgyblion sydd wedi mynychu addysg gynradd Gymraeg yn gryf i ddilyn yr un continwwm trwy'r cyfnodau allweddol.

Gall disgyblion yng nghyfnod uwchradd Ysgol Gymraeg Ystalyfera Bro Dur astudio pob pwnc ar lefel TGAU trwy gyfrwng y Gymraeg. Mae Gwyddoniaeth a Mathemateg yn ddewisol gyda dysgwyr yn dewis naill ai cael eu haddysgu trwy gyfrwng y Gymraeg neu Saesneg. Ar hyn o bryd mae cyfnod uwchradd YGYBD yn cynnig mwy na 36 o gyrsiau CA3 trwy gyfrwng y Gymraeg ar lefel TGAU, BTEC, Bagloriaeth Cymru, Agored Cymru Tystysgrif Lefel 2 a lefel alwedigaethol CBAC.

Gall pob disgybl chweched dosbarth yng nghyfnod uwchradd Ysgol Gymraeg Ystalyfera Bro Dur astudio eu pynciau dewisol trwy gyfrwng y Gymraeg (ac eithrio Gwyddoniaeth). Mae'r Awdurdod Lleol yn cydnabod yr angen i ddarparu ar gyfer cyrsiau galwedigaethol trwy gyfrwng y Gymraeg yn CA4.

Mae'r data ar gyfer cymhwyster a aseswyd yn Gymraeg fel pwnc ar lefel TGAU, Safon Uwch a UG fel a ganlyn:

 

Blwyddyn 11 Cohort Iaith Gyntaf TGAU Ail Iaith TGAU Ail Iaith (cwrs byr TGAU) Cyfanswm Cyfanswm % cohort % cohort Iaith Gyntaf TGAU % cohort Ail Iaith TGAU % cohort Ail Iaith (cwrs byr TGAU)
2018 1486 190 917 40 1147 77% 13% 62% 3%
2019 1456 166 1038 0 1204 83% 11% 71%  
2020 1513 171 984 0 1155 76% 11% 65%  
2021 1619 196 1061 0 1257 78% 12% 66%  

 

Nifer y disgyblion sy'n astudio manyleb Gymraeg iaith gyntaf ac ail iaith ar lefel Safon Uwch ac UG (cyfnod uwchradd YGYBD a St. Joseph's)

Blwyddyn Safon UG Cymraeg Ail Iaith  Safon UG Cymraeg Iaith gyntaf Safon Uwch Ail Iaith Safon Uwch Iaith Gyntaf
2019 5 4 3 5
2020 1 5 2 5
2021 2 1 1 4
Blwyddyn Blwyddyn 12 St Joseph's Blwyddyn 13 St Joseph's Blwyddyn 12 Ystalyfera Blwyddyn 13 Ystalyfera Cyfanswm Blwyddyn 12 Cyfanswm Blwyddyn 13 Cyfanswm Cyffredinol+
2019 110 76 109 100 219 176 395
2020 121 99 92 88 213 187 400
2021 133 94 96 81 229 175 404

Mae Grŵp Colegau Castell-nedd Port Talbot yn cynnig cyrsiau Cymraeg iaith gyntaf ac ail iaith Safon UG ac Uwch. Gellir gweld ffigurau o'r tair blynedd diwethaf isod:

Blwyddyn Safon UG Cymraeg Ail Iaith Safon UG Cymraeg Iaith Gyntaf Safon Uwch Cymraeg Ail Iaith Safon Uwch Cymraeg Iaith Gyntaf
2019 21 0 12 0
2020 8 0 11 0
2021 7 0 3 0

Hefyd, hyd yma mae unedau o'r cyrsiau canlynol yng Ngrŵp Colegau Castell-nedd Port Talbot wedi'u cyfieithu/cyflwyno yn Gymraeg neu'n ddwyieithog:

  • Mathemateg
  • Adeiladu
  • Amaethyddiaeth
  • Chwaraeon
  • Gwasanaethau Cyhoeddus
  • Gofal Plant
  • Trin gwallt

Mae'r Urdd hefyd yn cynnig prentisiaethau trwy gyfrwng y Gymraeg yn yr Awdurdod Lleol. Mae'r prentisiaethau'n cynnig cyfleoedd newydd i ddysgu, datblygu a chynyddu hyder yn y gweithle. O chwaraeon, gweithgareddau awyr agored a phrentisiaethau gwaith ieuenctid i gymwysterau ac achrediadau, mae'r Urdd yn cynnig ystod o gyfleoedd ar gyfer pob oedran a gallu.

Ble rydyn ni'n anelu at fod o fewn 5 mlynedd gyntaf y Cynllun hwn a sut rydyn ni'n cynnig cyrraedd yno?

Ein targed yw cynyddu nifer y disgyblion sy'n derbyn addysg cyfrwng Cymraeg gan 208 o ddisgyblion a chadw canran uwch o ddisgyblion sy'n astudio ar gyfer cymwysterau a aseswyd trwy gyfrwng y Gymraeg a Chymraeg fel pwnc erbyn diwedd y cynllun 10 mlynedd. Ein nod yw gwneud hyn trwy weithredu'r targedau canlynol.

  • Codi statws y Gymraeg fel cyfrwng astudio a gweithio ar draws holl bartneriaethau'r system addysg.
  • Datblygu continwwm iaith a dysgu ar draws pob cam dilyniant. Hyrwyddo hyder dysgwyr a sicrwydd rhieni.
  • Monitro'r nifer sy'n cymryd Cymraeg ar ôl 16 oed. CSCA i'w addasu yn unol â data.
  • Ar hyn o bryd, nid oes darpariaeth alwedigaethol ar waith yn yr Awdurdod Lleol y tu allan i YGYBD. Bydd angen i rôl Colegau Cymru (Coleg Castell-nedd/Coleg Afan) - gweithlu sgiliau, ddatblygu i gynnwys a hyrwyddo cyrsiau cyfrwng Cymraeg a dwyieithog.
  • Sefydlu Bro Dur fel canolfan Cymhwyster Galwedigaethol cyfrwng Cymraeg Ôl-16, gan ddarparu llwybrau i BOB disgybl yn unol â'r model Sgandinafaidd lle mae rhaglenni cymwysterau cenedlaethol wedi'u rhannu'n ddau gategori: paratoadol a galwedigaethol. Mae rhaglenni paratoi yn bodloni'r gofynion sydd eu hangen i astudio cyrsiau prifysgol mewn meysydd pwnc penodol. Mae addysg galwedigaethol yn darparu dysgu sy'n adeiladu ar addysg uwchradd ac yn paratoi myfyrwyr ar gyfer y farchnad lafur. Fe’i datblygir a'i redeg mewn cydweithrediad agos â chyflogwyr a diwydiannau.
  • Gweithio gyda Gyrfaoedd Cymru a Cholegau Cymru i ddatblygu dewislen o brentisiaethau cyfrwng Cymraeg a dwyieithog ar gyfer y disgyblion presennol yn y system.
  • Cynnwys yr Urdd mewn trafodaethau cymhwyster ôl-16 yn y dyfodol gyda'r nod o gynyddu nifer y myfyrwyr sy'n cwblhau prentisiaethau gyda'r Urdd trwy gyfrwng y Gymraeg.
  • Cynyddu nifer sy'n dewis Gwyddoniaeth TGAU trwy gyfrwng y Gymraeg yn YGYBD (dewisol Cymraeg/Saesneg ar hyn o bryd).
  • Gweithio tuag at drosglwyddo Safon Uwch Gwyddoniaeth i gyfrwng Cymraeg (Saesneg i gyd ar hyn o bryd).
  • Ysgolion cyfrwng Saesneg i ddarparu a chyflwyno Addysgu a Dysgu Cymraeg o ansawdd uchel yn unol â'r cwricwlwm newydd ac un cymhwyster cyfartal (dim TGAU Cymraeg ail iaith).
  • Hyrwyddo Cymraeg ar draws y cwricwlwm (ac nid Cymraeg ar ei phen ei hun) ym mhob ysgol, gan ddisgwyl y bydd pob athro yn gallu hyrwyddo, cyfoethogi ac annog y broses o ddatblygu Cymraeg fel iaith.
  • Darparu dewislen cymorth a hyfforddiant iaith i staff ar bob lefel a nodi bylchau yn y ddarpariaeth.
  • Cyflogi Swyddog Hybu Cymraeg mewn Addysg i gefnogi/arwain yr ‘angen am Gymraeg’, gyda’r nod o newid meddylfry a chydlynu’r ddarpariaeth ar draws yr Awdurdod Lleol. Ymgorffori'r weledigaeth newydd ar gyfer addysg cyfrwng Cymraeg a Chymraeg ar draws yr holl ddarparwyr.
  • Darparu cefnogaeth i Bro Dur wrth i ddisgyblion CA4 drosglwyddo i CA5. Sicrhau llwybrau a chludiant addas ar gyfer y disgyblion hyn.
  • Gyrfaoedd Cymru i hyrwyddo Cymraeg fel sgil hanfodol ar gyfer y dyfodol o fewn yr Awdurdod Lleol, gan bwysleisio'r gofyn am sgiliau Cymraeg ym mhob swydd erbyn 2030.

 

Ble rydyn ni'n disgwyl bod ar ddiwedd ein Cynllun 10 mlynedd?

Erbyn diwedd y cynllun 10 mlynedd, ein nod yw gweld cynnydd sylweddol yng nghanran y cymwysterau a astudir trwy gyfrwng y Gymraeg wrth i ddysgwyr a rhieni ddod yn fwy hyderus wrth ddewis addysg cyfrwng Cymraeg.

Bydd hefyd amrywiaeth ehangach o gymwysterau galwedigaethol a addysgir trwy gyfrwng y Gymraeg ar gael yn yr Awdurdod Lleol er mwyn caniatáu mynediad llawn i'r Gymraeg i'r holl ddysgwyr.