Hepgor gwe-lywio

Bydd eich adborth yn ein helpu i wella'r wefan hon.

Dod yn Gynghorydd

Mae cynghorwyr yn cael eu hethol i gynrychioli eu cymuned leol yn y gwaith o redeg eu cyngor lleol. Nhw sy’n helpu i benderfynu sut bydd gwasanaethau lleol yn cael eu darparu, eu hariannu a’u blaenoriaethu ac maen nhw’n gweithio gyda chyflogeion y Cyngor i sicrhau bod gwasanaethau yn berthnasol ac yn cael eu cyflwyno’n effeithiol.

Mae ganddynt hawl i wahanol fathau o gyflogau, lwfansau a threuliau yn dibynnu ar y rolau a’r cyfrifoldebau sydd ganddynt. Mae gan Gynghorwyr hefyd hawl i lwfansau teithio a gallan nhw hefyd hawlio cyflog yn ystod absenoldeb teuluol megis absenoldeb rhiant.

Edrychwch ar Gynllun Cydnabyddiaeth Ariannol yr Aelodau i gael rhagor o wybodaeth am daliadau i aelodau ac aelodau cyfetholedig Awdurdodau Lleol.

I gael eich ethol yn gynghorydd, rhaid i chi fod:

  • Yn 18 oed neu’n hŷn ar y dyddiad enwebu
  • Yn ddinesydd y Gymanwlad, yn ddinesydd cymwys y Gymanwlad neu’n ddinesydd un o Aelod-wladwriaethau eraill y Gymuned Ewropeaidd

A rhaid i chi fodloni un o’r canlynol:

  • Rydych wedi’ch cofrestru, ac yn parhau i fod wedi’ch cofrestru yn etholwr llywodraeth leol yn yr ardal awdurdod lleol rydych am sefyll ynddi, o ddyddiad eich enwebiad ymlaen.
  • Rydych wedi meddiannu tir neu eiddo arall yn ardal yr awdurdod lleol, fel perchennog neu fel tenant, am 12 mis cyfan cyn diwrnod eich enwebiad a diwrnod yr etholiad.
  • Roedd eich prif le gwaith neu eich unig le gwaith am y 12 mis cyn diwrnod eich enwebiad a diwrnod yr etholiad yn ardal yr awdurdod lleol.
  • Rydych wedi byw yn ardal yr awdurdod lleol am y 12 mis cyfan cyn diwrnod eich enwebiad a diwrnod yr etholiad.

Ni chewch sefyll fel ymgeisydd os bydd unrhyw rai o’r canlynol yn berthnasol i chi:

  • Rydych yn cael eich cyflogi gan yr awdurdod lleol neu rydych yn dal swydd am dâl o dan yr awdurdod (gan gynnwys cydfyrddau neu gydbwyllgorau). Sylwch, os byddwch yn gweithio i’r awdurdod lleol neu’n dal swydd am dâl odano, bydd modd i chi sefyll fel ymgeisydd ond bydd gofyn i chi ymddiswyddo o’r swydd honno os cewch eich ethol yn llwyddiannus.
  • Rydych yn dal swydd dan gyfyngiadau gwleidyddol.
  • Rydych yn destun gorchymyn cyfyngiadau methdaliad neu orchymyn interim.
  • Cawsoch ddedfryd o garchar am dri mis neu ragor (gan gynnwys dedfryd ohiriedig), heb opsiwn i dalu dirwy, yn y pum mlynedd cyn y diwrnod pleidleisio.
  • Cawsoch eich datgymhwyso o dan Ddeddf Cynrychiolaeth y Bobl 1983 (sy’n cwmpasu arferion etholiadol llwgr neu anghyfreithlon a throseddau’n ymwneud â rhoddion) neu o dan Ddeddf y Comisiwn Archwilio 1998.

Diddordeb yn eich cymuned a pharodrwydd i ddysgu yw’r prif gymwysterau angenrheidiol. Bydd gwybodaeth, profiad a hyder yn dilyn cyn pen dim. Cynigir rhaglen sefydlu gynhwysfawr i chi yn eich rôl fel cynghorydd ynghyd â chymorth a chanllawiau parhaus ynghylch eich datblygiad personol.