Hepgor gwe-lywio

Bydd eich adborth yn ein helpu i wella'r wefan hon.

Trafnidiaeth a Theithio

  • Nid oes unrhyw lwybrau cerdded neu feicio diogel i'r ysgol newydd, roedd y mannau croesi presennol eisoes yn beryglus i gerddwyr.
  • Bydd yr ysgol-mega yn dileu'r cyfle ar gyfer teithio llesol i nifer sylweddol iawn o deuluoedd.
  • Mae lefel yr amddifadedd yng ngogledd y cwm yn ei gwneud hi'n fwy tebygol na fydd disgyblion meithrin yn gallu mynychu'r ysgol newydd gan nad oes ganddyn nhw hawl i unrhyw drefniadau cludiant ysgol am ddim. Mewn ardal o amddifadedd, yn arbennig, y disgyblion oed meithrin sydd angen y datblygiad iaith a chymdeithasu cynnar sy'n dod gyda mynychu’r ysgol. Ac eto, y disgyblion hyn a fyddai'n annhebygol o gael mynediad i'r ysgol newydd ac sydd fwy na thebyg ei hangen fwyaf. O ganlyniad, gallai plant o'r fath golli allan ar 2 flynedd o addysg o dan y cynllun arfaethedig neu adleoli i rywle arall.
  • Bydd y toriad 2 filltir i ffwrdd yn golygu y bydd gan rai plant ar stryd hawl i gludiant am ddim, ond ni fydd gan ffrindiau yn eu cymdogaeth yr hawl honno. Sut mae'r plant nad oes gan eu teuluoedd geir i fod i gyrraedd yr ysgol?
  • Nid oedd digon o fanylion am ymarferoldeb trafnidiaeth ysgol. A fyddai disgwyl i blant bach rannu bws gyda phobl ifanc yn eu harddegau?
  • Cludiant ysgol am ddim ar gael i'r rheini dros 2 filltir i ffwrdd, a fydd yn golygu na fydd mwyafrif y disgyblion yng Ngodre’r Graig yn gallu cerdded i'r ysgol mwyach. Mae'r pellter yn golygu y bydd nifer fawr o blant yn teithio ar fws (p'un a ydynt am ddim ai peidio), sy'n golygu y bydd eu cyfranogiad mewn clybiau brecwast neu weithgareddau ar ôl ysgol yn cael ei lywodraethu gan amseriad y bws. Bydd hyn yn cael effaith niweidiol ar eu datblygiad addysgol a chymdeithasol mewn ysgol lle bydd llawer o ddisgyblion wedi'u lleoli'n fwy lleol.
  • Mae'n destun pryder mawr y bydd yn rhaid i rieni roi eu plant 3 oed ar fws ar eu pennau eu hunain. Beth fyddai'r cynlluniau ar gyfer trafnidiaeth? Os bydd bws yn parhau, a fydd cost am hyn?
  • Ni fydd plant yn byw yn yr un ardal â'u cyd-ddisgyblion felly bydd rhyngweithio y tu allan i'r ysgol yn anodd.
  • Mae gogledd Cwm Tawe yn ardal o amddifadedd sylweddol. Mae'n hanfodol cael ysgol gynradd cyfrwng Saesneg hygyrch sy'n gwasanaethu Cilmaengwyn, Ystalyfera a Godre’r Graig.
  • Daw mwyafrif y disgyblion sy'n mynychu Ysgol Gynradd Godre’r Graig o ymhellach i fyny'r cwm nag adeilad yr ysgol ei hun, sy’n bellter o tua 4-5 milltir a mwy o'r ysgol newydd arfaethedig. Mae hwn yn bellter afresymol i ysgol gynradd, ac mae'n gwahaniaethu'n ddiangen yn erbyn disgyblion yn yr ardal hon. Efallai y bydd rhieni'n teimlo nad oes ganddyn nhw ddewis ond anfon eu plentyn i'r ysgol cyfrwng Cymraeg oherwydd dyma'r unig un sy'n hygyrch. Nid yw'r adroddiad wedi deall fy mhryder y bydd hyn yn effeithio ar addysg.

Ymateb Swyddogion

Aethpwyd i'r afael â materion a godwyd ynghylch teithio a thrafnidiaeth yn yr adroddiad ymgynghori, tud. 27-29. Mae Polisi Cymorth Cludiant o’r Cartref i’r Ysgol cyfredol y Cyngor, fel y cyfeirir ato yn yr adroddiad ymgynghori, yn cynnwys gwybodaeth benodol ar sut i wneud cais am gymorth a'r meini prawf a ddefnyddir ar gyfer asesu ceisiadau.

Fel y nodwyd yn yr adroddiad ymgynghori, mae nifer sylweddol o ddisgyblion o ysgolion cynradd Alltwen a Llangiwg yn cyrraedd yr ysgol mewn car yn ddyddiol, gyda disgyblion yn teithio ar draws Cwm Tawe i fynychu ysgolion y tu allan i'w dalgylch. Digwyddodd sefyllfa debyg yng Ngodre’r Graig nes iddynt symud i lety dros dro, gan arwain at 85% o ddisgyblion yn teithio ar fws. Byddai hyn yn awgrymu bod y tair ysgol eisoes yn cyfrannu at draffig yn yr ardal.

Mae pob ysgol yng Nghastell-nedd Port Talbot wedi ymrwymo i annog cerdded a beicio i'r ysgol lle bo hynny'n bosibl. I lawer o'r disgyblion oed cynradd mae lleoliad arfaethedig yr ysgol newydd ar y safle ym Mharc Ynysderw yn parhau o fewn pellter teithio 2 filltir ar gyfer cartrefi yn y dalgylch.

Mae Asesiad Effaith Traffig annibynnol wedi canfod bod y safle mewn lleoliad cynaliadwy gyda chysylltiadau cerdded a beicio da o'r ardal gyfagos. Yn ogystal, gan fod ysgol sy’n bodoli eisoes yn bresennol yn union gyfagos i'r safle, cynhaliwyd asesiadau Llwybrau Diogel i'r Ysgol/mewn Cymunedau ar y safle yn flaenorol, ac mae cysylltiadau trafnidiaeth gyhoeddus da yng nghyffiniau agos y safle sy'n caniatáu hygyrchedd da ar gyfer staff a rhieni sy'n teithio i'r safle o ymhellach i ffwrdd.

Mae amcangyfrif o nifer y disgyblion sy'n byw ymhellach na 2 filltir i ffwrdd o'r safle ysgol newydd arfaethedig ym Mharc Ynysderw, yn seiliedig ar niferoedd a chyfeiriadau'r disgyblion yn y tair ysgol ar hyn o bryd yn awgrymu y gallai oddeutu 176 o ddisgyblion fod yn gymwys i gael cymorth gyda chludiant, sy'n dileu'r angen i rieni gludo'r disgyblion hyn i'r ysgol mewn car. Bydd cymorth gyda theithio o'r cartref i'r ysgol ar gael yn unol â pholisi Cludiant o’r Cartref i’r Ysgol y Cyngor. Disgwylir i amseroedd teithio o'r cartref i'r ysgol o fewn y dalgylch ddod o fewn terfynau rhesymol i ddisgyblion oed cynradd. Mae'r disgyblion sy'n weddill yn byw ar lwybrau yr aseswyd eu bod yn ddiogel, er y bydd y llwybrau hyn yn cael eu hailasesu pe bai'r cynnig yn symud ymlaen a phan fydd manylion y disgyblion a fydd yn mynychu'r ysgol newydd yn hysbys. Bryd hynny bydd Swyddogion Diogelwch Ffyrdd Castell-nedd Port Talbot ar gael i gynorthwyo a chefnogi ysgolion, rhieni a disgyblion i gynllunio llwybrau diogel yn unol â Chanllawiau Teithio gan Ddysgwyr Llywodraeth Cymru.

Nid oes unrhyw ddyletswydd statudol sy'n ei gwneud yn ofynnol i awdurdod lleol ddarparu cludiant am ddim i unrhyw ddysgwr meithrin sydd o dan oedran ysgol gorfodol. Mae Polisi Cymorth Teithio o’r Cartref i’r Ysgol cyfredol y Cyngor yn adlewyrchu hyn ac nid oes hawl i gymorth cludiant ar gyfer plant meithrin.

Mewn rhai amgylchiadau a lle mae cyfleoedd yn bodoli, o dan drefniadau dewisol dros dro, gall rhieni disgyblion oed meithrin ofyn am ddefnyddio sedd wag ar gerbyd sy'n teithio ar hyd llwybr perthnasol ac sy'n addas ar gyfer disgyblion oed meithrin.

Nid yw'r trefniadau hyn yn llai ffafriol na'r rhai sy'n gymwys i rieni eraill plant oed meithrin ledled Bwrdeistref y Sir.

Derbyniwyd gwrthwynebiadau sy'n nodi, trwy beidio â darparu cymorth cludiant i ddisgyblion meithrin, y gwrthodir mynediad i'r plant hyn i addysg feithrin, a ystyrir yn arbennig o bwysig yn yr achos hwn oherwydd yr amddifadedd yn yr ardal. Mae cynlluniau ad-drefnu blaenorol hefyd wedi codi'r pryderon hyn, ond dengys data bod disgyblion sy'n mynychu ysgol ar sail amser llawn mewn dosbarthiadau derbyn hefyd wedi cyrchu darpariaeth feithrin naill ai yn yr ysgol y maent yn ei mynychu ar hyn o bryd neu mewn ysgol arall. Mae hyn wedi cynnwys ysgolion lle mae gan ddisgyblion amser llawn gymorth trafnidiaeth, ac mae'n cynnwys ysgolion mewn ardaloedd o amddifadedd uchel. Felly byddai'n ymddangos yn annhebygol y byddai'r cynnig hwn yn effeithio mwy ar ddisgyblion meithrin nag y mae cynlluniau ad-drefnu ysgolion blaenorol wedi'i wneud.

Ni ddarperir cludiant ychwanegol i ddisgyblion gael mynediad at glwb brecwast a gweithgareddau ar ôl ysgol. Disgwylir y bydd trefniadau'n cael eu gwneud gan bennaeth a Chorff Llywodraethu yr ysgol newydd pe bai'r cynnig yn mynd yn ei flaen, gyda'r nod o sicrhau bod pob disgybl sy'n mynychu'r ysgol waeth ble maen nhw'n byw yn cael cyfle cyfartal.

Nid yw trefniadau ar gyfer gweithgareddau allgyrsiol yn her anghyffredin i ysgolion sydd â disgyblion yn mynychu o'r tu allan i'r ardal gyfagos. Mae ysgolion eraill yn cynnwys ystod o atebion i'r broblem hon sy'n cynnwys: trefniadau gyda chwmnïau trafnidiaeth, trefnu gweithgareddau amser cinio neu ar amseroedd eraill yn ystod y diwrnod ysgol neu hwyluso rhannu ceir gyda rhieni.

Mae'r Cyngor yn rhoi blaenoriaeth uchel i ddiogelwch a lles disgyblion ar gludiant ysgol. Mae llawer o ysgolion yng Nghastell-nedd Port Talbot ac ar draws Cymru yn derbyn disgyblion o'r tu allan i gyffiniau agos yr ysgol a chludir llawer iawn o blant a phobl ifanc i'r ysgol bob dydd o bob rhan o Fwrdeistref y Sir. Yn unol â pholisi trafnidiaeth y Cyngor, darperir cynorthwyydd teithwyr lle bernir ei fod yn angenrheidiol yn unol â chanllawiau Teithio gan Ddysgwyr Llywodraeth Cymru.

Mae disgyblion o bob rhan o'r ystod oedran cynradd yn debygol o deithio yn yr un cerbyd ag y maent ar draws y fwrdeistref sirol; ni theimlir bod hyn yn broblemus gan fod y plant hyn yn mynychu'r un ysgol ac yn debygol o gymysgu ar adegau eraill yn ystod y diwrnod ysgol.

Mae'r cynnig hwn yn cydnabod na fydd yn bosibl i rai plant gerdded neu feicio i'r ysgol, fel sy'n wir nawr i rai disgyblion ar y gofrestr yn y tair ysgol. Fodd bynnag, bydd cyfleoedd yn dal i fodoli trwy drefniadau cwricwlaidd ac allgyrsiol i ddisgyblion ddysgu am bwysigrwydd ffordd iach o fyw, a bydd y cyfleusterau hamdden gwell sydd ar gael ar y safle arfaethedig yn eu galluogi i gymryd rhan mewn gweithgareddau sy'n hyrwyddo hyn ymhellach.