Hepgor gwe-lywio

Bydd eich adborth yn ein helpu i wella'r wefan hon.

Deilliant 1: Mwy o blant meithrin/plant tair oed yn derbyn eu haddysg trwy gyfrwng y Gymraeg

Ble rydyn ni nawr?

Mae ein huchelgais blynyddoedd cynnar ar gyfer yr Iaith Gymraeg yng Nghastell-nedd Port Talbot, yn golygu ein bod yn cynhyrchu diwylliant lle mae gwasanaethau Cymraeg o ansawdd uchel i deuluoedd nid yn unig yn hawdd eu cyrraedd ac ar gael yn hawdd, ond bod galw amdanynt; mae angen inni greu'r galw hwnnw. Teimlwn mai’r allwedd yma yw hyrwyddo a chyfleu buddion yr Iaith Gymraeg a dwyieithrwydd mor gynnar â phosibl yn ystod taith plentyn trwy addysg a gwasanaethau.

Rydym yn cydnabod bod penderfyniadau rhieni ynghylch ysgol gyrchfan sylfaenol eu plentyn, waeth beth fo'u hiaith, yn aml yn cael eu hystyried yn gynnar iawn ym mywyd plentyn, neu hyd yn oed yn ystod beichiogrwydd. Mae nodi pwyntiau cyswllt darpariaeth gyffredinol a thargededig gyda theuluoedd, a gweithio mewn partneriaeth yn hanfodol wrth gyflawni'r targedau hyn.

O ran ein strategaethau a'n cynlluniau presennol, mae'n hanfodol i ni gyd-fynd â'r nifer o ddeilliannau trawsbynciol trwy gydol y gwasanaethau Blynyddoedd Cynnar rydyn ni'n eu rhedeg, fel Awdurdod Lleol, ac yn ogystal, ar y cyd â phartneriaid. Mae'r rhain yn cynnwys:

  • Grant Gofal Plant: Gofal Plant a Chwarae - Cefnogi Teuluoedd (3 maes ffocws, ac un ohonynt yw cefnogi a chynorthwyo teuluoedd sy'n dymuno cael mynediad at ddarpariaeth trwy gyfrwng y Gymraeg)
  • Strategaeth Iaith Gymraeg - Elfen Gofal Plant o fewn Blaenoriaeth 1
  • Asesiad Digonolrwydd Gofal Plant - Blaenoriaeth: Gwella mynediad at ddarpariaeth cyfrwng Cymraeg a dwyieithog
  • Asesiad Digonolrwydd Chwarae
  • Gofal Plant Dechrau’n Deg
  • Cynnig Gofal Plant i Gymru

Asesiad Digonolrwydd Gofal Plant

Nid oedd LlC yn ei gwneud yn ofynnol i'r data Asesiad Digonolrwydd Gofal Plant gael ei adnewyddu fel y cynlluniwyd i ddechrau yn ystod 2020, oherwydd y pandemig. Yr Asesiad Digonolrwydd Gofal Plant llawn olaf oedd 2017. Roedd hyn yn ddibynnol ar ddata DHG (Datganiad Hunanasesu Gwasanaeth) nad oedd wedi'i gwblhau'n llawn gan sector CBS Castell-nedd Port Talbot ar y pryd, felly nid yw'r data a'r wybodaeth yn fesur cywir o'r sector cyfrwng Cymraeg ar y pryd.

Mae 3% o'r 68 o warchodwyr plant cofrestredig yng Nghastell Nedd Port Talbot yn dosbarthu eu prif iaith weithredol fel Cymraeg a Saesneg (mae 2 warchodwr plant wedi'u dosbarthu fel Cymraeg/Saesneg, 66 yn dosbarthu eu hunain fel Saesneg yn unig).

Data Gofal Plant

O giplun a gymerwyd 30 Awst 2021 o ddata gofal plant AGC Castell-nedd Port Talbot a ddangosir isod, roedd 10.5% o gyfanswm y 2199 o leoedd gofal plant cofrestredig ar gael yn lleoedd cyfrwng Cymraeg:

Total spaces - 231
Service URN Service Name Provider Address Town/City Service Type Service Sub type Maximum Capacity Date of Registration Temporarily Closed?
SIN-00004620 Cylch Meithrin Mwy Blaendulais Blaendulais Children's Day Care Sessional Day Care 12 37347 Open
SIN-00004621 Tiddlywinks Childcare Centre Ystalyfera Children's Day Care Full Day Care 43 37347 Open
SIN-00005342 Cylch Aberafan, Aberavon Integrated Children's Centre Aberavon Children's Day Care Sessional Day Care 12 38951 Open
SIN-00005645 Cylch Brynhyfryd Flying Start Playgroup Brynhyfryd Children's Day Care Full Day Care   40206 Open
SIN-00005723 Lots of Tots (Canolfan Maerdy) Tairgwaith Children's Day Care Full Day Care 52 39926 Open
SIN-00005753 Meithrinfa Ddydd Ser Bach/Little Stars Day Nursery Neath Children's Day Care Full Day Care 19 39917 Open
SIN-00006233 Cylch Chwarae Castell-nedd Neath Children's Day Care Sessional Day Care 28 41346 Open
SIN-00006241 Meithrinfa Ddydd y Waun GCG Children's Day Care Full Day Care 19 41380 Open
SIN-00006588 Georgie Porgie's Cyclch Tir Morfa Sandfields Children's Day Care Full Day Care 12 42009 Open
SIN-00007321 Cylch Chwarae Pontardawe Pontardawe Children's Day Care Full Day Care 14 42571 Open
SIN-00008668-SPWH Cylch Meithrin Cwmnedd Cwmnedd Children's Day Care Full Day Care 20 43325 Open

 

Service URN Service Name Provider Address Town/City Service Type Service Sub type Maximum Capacity Date of Registration Temporarily Closed?
SIN-00010201-SWQB Clwb Plant Tiddlywinks Ystalyfera Children's Day Care Out of school care 32 43517 Closed

Yn y tymor byr, mae un lleoliad cyfrwng Cymraeg 32 lle ar gau ac yn cael ei gefnogi i ailagor, ynghyd â'n datblygiadau cyfalaf cyfredol RhSGA (Rhaglen Strategol Gwella Ysgolion)/Grant Cyfrwng Cymraeg/Cynnig Gofal Plant sydd i'w gwblhau, gan greu 58 o leoedd cyfrwng Cymraeg ychwanegol i fod ar gael cyn 2022. Mae hyn yn cynyddu'r ganran cyfrwng Cymraeg gyffredinol i 14.6% erbyn 2021/2022.

Dechrau’n Deg

Mae nifer y plant sy'n cyrchu'r Gymraeg yn Dechrau’n Deg, yn gronnus, fel a ganlyn:

  • 2017/18 - 104
  • 2018/19 - 135
  • 2019/20 -130
  • 2020-21 (yn ystod COVID-19) – 77

Mae'n bosibl y bydd 34 yn fwy o leoedd ar gael fel rhan o ddatblygiadau cyfalaf cyfrwng Cymraeg yn YGG Pontardawe ac YGG Tyle’r Ynn yn 2021-2022.

Yn seiliedig ar ddata 2020/21, roedd 452 o leoedd gofal plant Dechrau’n Deg y flwyddyn ar draws ein lleoliadau ac roedd 65 ohonynt yn lleoliadau gofal plant categori 3 (Cymraeg) a chategori 2 (Cymraeg/Saesneg) sy'n cyfateb i gyfanswm o 14.4%. Mae'r tabl canlynol yn dangos y gyfradd drosglwyddo o leoedd Dechrau’n Deg cyfrwng Cymraeg i addysg Feithrin mewn ysgolion cynradd cyfrwng Cymraeg:

Lleoliad Dechrau’n Deg Meithrinfa Cyfrwng Cymraeg

Meithrinfa Cyfrwng Saesneg

Ysgolion Cyrchfan Nodiadau
Cylch Brynhyfryd 66.6% 33.3% YGG Tyle'r Ynn, Carreg Hir  
Cylch Aberafan   100% Sandfields Primary Lleoliad ar safle’r ysgol
Cylch Cwmnedd 50% 50% YGG Cwmnedd, Blaendulais, Cwmnedd, English Lleoliad ar safle YGG
Cylch Castell-nedd 50% 50% YGG CN, Gnoll, Alderman Davies  
Meithrinfa Dydd y Waun (GCG) 100%   YGG GCG Lleoliad ar safle’r ysgol
Cylch Pontardawe 100%   YGG Pontardawe Lleoliad ar safle’r ysgol
Cylch Tir Morfa 100%   YGG Rhosafan Lleoliad yn union wrth ymyl safle’r ysgol
Tiddlywinks Ystalyfera 100%   YGG Ystalyfera Bro Dur  
Lots of Tots Canolfan Maerdy 100%   YGG Ystalyfera Bro Dur, YGG Brynamman  


Rydym yn cydnabod yr angen i gynyddu canran y plant sy'n cyrchu gofal plant Cyfrwng Cymraeg Dechrau’n Deg sy'n mynd i Addysg Feithrin cyfrwng Cymraeg. Y gyfradd drosglwyddo gyffredinol gyfredol o Ofal Plant Cyfrwng Cymraeg Dechrau’n Deg i Addysg Cyfrwng Cymraeg Meithrin yw 74%. Trosglwyddodd 44 o blant (11 ohonynt yn cyrchu Gofal Plant Dechrau’n Deg Cyfrwng Saesneg) i ddarpariaeth Meithrin Cyfrwng Cymraeg yn ystod 2020/2021.

Datblygu lleoliadau dwyieithog

Er ein bod wedi ymrwymo i gynyddu a datblygu darpariaeth gofal plant Cymraeg, rydym hefyd yn cydnabod bod darparwyr gofal plant yn frwd dros gynnig mwy o gyfleoedd Cymraeg yn eu lleoliad. Mae gennym staff sy'n angerddol am y Gymraeg, gan weithio gyda'r lleoliadau cyfrwng Saesneg i wella'r Gymraeg y maent yn eu cynnig drwyddi a chynllun sicrhau ansawdd y Gymraeg sy'n cynnwys cefnogaeth, mynediad at hyfforddiant a sesiynau caffael Cymraeg galw heibio. Gall y newid mewn categorïau olygu dros amser symud o leoliadau iaith Saesneg categori 1 i leoliadau Saesneg/Cymraeg categori 2..

Prosiectau Cyfalaf

Mae nifer o brosiectau cyfalaf cyn-ysgol a fydd yn effeithio ar Ddarpariaeth Cyfrwng Cymraeg yn yr Awdurdod Lleol a amlinellir isod a fydd yn cynyddu'r lleoedd cyfrwng Cymraeg sydd ar gael yn sylweddol:

Prosiect Cyfalaf Amlinelliad byr o'r gwaith Amcangyfrif o'r dyddiad cwblhau Lleoedd Cyfrwng Cymraeg Ychwanegol
YGG Cwmllynfell Mwy o ystafelloedd dosbarth ac ystafell gofal plant newydd. Medi 2021 24
YGG Tyle'r Ynn Mwy o ystafelloedd dosbarth, ystafell gofal plant newydd, gofod cymunedol newydd. Medi 2021 24
YGG Pontardawe

Mwy o ystafelloedd dosbarth, lle gofal plant mwy.

Rhagfyr 2021 +10
Neath Central Lleoliad gofal plant newydd. Mai 2022 24

Gwasanaeth Gwybodaeth i Deuluoedd (GGD)

Mae ein Gwasanaeth Gwybodaeth i Deuluoedd yn rhan ganolog o wybodaeth a chefnogaeth y Blynyddoedd Cynnar i deuluoedd o fewn Castell-nedd Port Talbot. Yn ystod COVID-19 bu ei bwysigrwydd dan y chwyddwydr, gyda mwy fyth o ddibyniaeth ar geisio gwybodaeth gywir a chyfoes ar-lein i deuluoedd.

Mae'r Tîm Blynyddoedd Cynnar, yn gweithio'n agos gyda GGD, i ddatblygu ei wybodaeth i rieni sy'n chwilio am grwpiau, gofal plant ac ysgolion cyfrwng Cymraeg a'i nod yw tynnu sylw at fuddion dwyieithrwydd a'r Iaith Gymraeg i rieni mewn ffordd hwyliog a diddorol, gan gynnwys presenoldeb ar-lein, mynediad at storïau a rhigymau Cymraeg, cyfeirio at wersi Cymraeg i rieni ac ati. Mae gwaith eisoes wedi digwydd i wella tudalen glanio ysgolion cyfrwng Cymraeg, ond rydym yn cydnabod bod gwaith i'w wneud i symleiddio'r cysylltiadau rhwng safle GGD a thudalenau ysgolion Castell-nedd Port Talbot i sicrhau gwybodaeth glir, hawdd ei llywio.

Mudiad Meithrin

Wrth inni symud allan o gyfyngiadau coronafeirws, bydd grwpiau cymunedol yn aildanio, a byddwn yn gweithio gyda swyddogion Mudiad Meithrin i ddatblygu Cymraeg i Blant, Ti a Fi, ac i gynnig cyfleoedd iaith Gymraeg cynnar i blant a theuluoedd ifanc iawn. Nod Cymraeg i Blant yw cynyddu nifer y plant oed meithrin sy'n gallu siarad Cymraeg. Cyflawnir hyn trwy rannu gwybodaeth a rhoi cyngor a chefnogaeth i rieni ar fuddion addysg /gofal plant cyfrwng Cymraeg, y buddion o fod yn ddwyieithog a phwysigrwydd cyflwyno'r Gymraeg i blant mor gynnar â phosibl. Felly bydd Cymraeg i Blant yn cyfrannu tuag at darged Llywodraeth Cymru o gyflawni miliwn o siaradwyr Cymraeg erbyn 2050.

Bydd swyddogion Mudiad Meithrin yn parhau i weithio gyda'r tîm Blynyddoedd Cynnar i ddatblygu ac ehangu Cylchoedd Meithrin ar draws y fwrdeistref yn enwedig trwy eu rhaglen Sefydlu a Llwyddo (Cwmllynfell a Tyle’r Ynn). Byddwn yn parhau i annog pob Cylch newydd a phresennol i dendro i gyflawni ar ein contractau blynyddoedd cynnar gan gynnwys Dechrau’n Deg, Addysg Blynyddoedd Cynnar, Lleoedd â Chymorth a Chefnogaeth yn ogystal â’r Cynnig Gofal Plant.

Lleoedd meithrin

Mae disgyblion yn yr Awdurdod Lleol yn cychwyn addysg Feithrin yn 3 oed. Mae'r ganran sy'n dewis addysg Gymraeg ar hyn o bryd yn cynyddu'n raddol.
Cynyddodd niferoedd M1 (carfan Meithrin ieuengaf) yn 2021 o ganlyniad i’r ffaith bod y PLASC yn hwyrach na'r arfer oherwydd y pandemig ond gostyngodd y ganran o flynyddoedd blaenorol. Bydd PLASC 2022 yn darparu ffigurau mwy cywir ar gyfer y garfan hon.

Canran y disgyblion yn ysgolion cyfrwng Cymraeg M2 (carfan Meithrin hynaf) yn 2021 oedd yr uchaf ers 2011, gyda'r niferoedd yn cynyddu bron i 4% ers 2017. Mae cyfartaledd carfan M2 tair blynedd ym mhob ysgol gynradd Gymraeg yn ne'r Awdurdod Lleol ar gynnydd, mae hyn yn cyd-fynd ag argaeledd addysg uwchradd cyfrwng Cymraeg mwy hygyrch gydag agor campws y de YG Ystalyfera - Bro Dur ym mis Medi 2017.

Plasc Pupil Numbers and Percentages in Welsh medium schools
Year Group Nursery 1 - Numbers Nursery 1- Percentages Nursery 2 - Numbers Nursery 2 - Percentages
2007 94 20.5% 245 18.6%
2008 111 21.9% 268 18.7%
2009 90 19% 304 19.8%
2010 89 19.2% 280 18.8%
2011 103 20.2% 310 21.2%
2012 108 22% 306 20.2%
2013 87 18% 285 18.6%
2014 110 20.5% 266 17.7%
2015 92 18.6% 272 17.3%
2016 81 17.7% 270 18%
2017 85 18.4% 243 17.1%
2018 104 21.1% 256 18%
2019 109 22.7% 270 18.7%
2020 112 23.7% 292 19.8%
2021 155 20.3% 290 21%
Plasc Actuals - Welsh medium Year Nursery 2
No. School 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021
2213 YGG Y Wern 16 18 22 15 13 32 18 23 23 11 17        
2202 YGG Blaendulais 14 18 17 12 11 13 16 12 17 7 18 10 12 13 16
2168 YGG Castell-nedd 39 38 48 34 49 58 54 43 46 60 43 48 53 58 59
2205 YGG Cwmnedd 25 25 31 28 44 19 27 23 23 15 11 9 9 27 21
2149 YGG GCG 13 14 22 19 13 13 23 18 17 26 25 24 26 24 25
2218 YGG Pontardawe 31 38 37 47 49 59 38 35 36 56 37 50 45 32 47
2158 YGG Rhosafan 35 48 53 57 56 47 48 42 45 43 41 50 62 56 51
2231 YGG Tyle'r Ynn 21 27 30 28 35 26 22 33 30 27 31 26 23 45 30
2125 YGG Cwmgors 10 7 4 6 4 8 7 6 7            
2128 YGG Cwmllynfell 12 10 11 7 9 14 16 14 19 9 9 8 5 8 9
2198 YGG Rhiwfawr 3 2 7 5 9                    
2208 YGG Trebannws 20 16 18 19 14 17 16 17 9 16 11 10 15 10 11
2139 YGG Y Glyn 6 7 4 3 4                    
5501 YG Ystalyfera - Bro Dur                              

 

Plasc Actuals - Welsh medium Year Nursery 2
Total 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021
Welsh medium 245 268 304 280 310 306 285 266 272 270 243 256 270 292 290
NPT 1317 1434 1536 1489 1459 1512 1530 1505 1575 1497 1425 1420 1447 1472 1382
% Welsh medium 18.6% 18.7% 19.8% 18.8% 21.2% 20.2% 18.6% 17.7% 17.3% 18% 17.1% 18% 18.7% 19.8% 21%

Rydym yn cydnabod y bydd angen i ni ehangu ein lleoedd gofal plant cofrestredig Cymraeg, gan gynnwys lleoedd gofal plant Dechrau’n Deg, gan ganolbwyntio ar unrhyw ehangu ysgol pellach i alluogi parhad i deuluoedd yn ogystal ag ardaloedd lle nad oes darpariaeth gofal plant Cymraeg ar hyn o bryd. Bydd ehangu'r ddarpariaeth gofal plant yn gofyn am ganolbwyntio ar ddatblygiadau cyfalaf a gyflwynir i Lywodraeth Cymru, yn ogystal â datblygu'r gweithlu i sicrhau digon o staff i redeg gofal plant Cymraeg o ansawdd uchel. Bydd hyn yn ei dro yn arwain at gynnydd yn y galw am leoedd Meithrin cyfrwng Cymraeg a bydd yn arwain at gynnydd o blant 3 oed/plant meithrin yn cyrchu addysg cyfrwng Cymraeg.

Ble rydyn ni'n anelu at fod o fewn 5 mlynedd gyntaf y Cynllun hwn a sut rydyn ni'n cynnig cyrraedd yno?

Ein nod yw cynyddu nifer y plant Meithrin sy'n derbyn addysg Gymraeg er mwyn cyrraedd ein targed o gynnydd o 208 o ddisgyblion erbyn diwedd y cynllun 10 mlynedd. Cyflawnir hyn trwy weithredu'r camau canlynol.

  • Hyrwyddo gwaith partneriaeth gyda Bydwreigiaeth ac Ymwelwyr Iechyd i gynorthwyo negeseuon cynnar am yr Iaith Gymraeg a dwyieithrwydd, i'w rhannu trwy'r cyfnod amenedigol ac ôl-enedigol. Bydd llyfrynnau gwybodaeth sy'n darparu gwybodaeth am fuddion dwyieithrwydd a mynd i'r afael ag ofnau cyffredin yn cael eu creu a'u defnyddio gan y partneriaid yn y cyfnod cyfathrebu amenedigol cychwynnol gyda rhieni.
  • Bydd gwaith partneriaeth gyda Phrifysgol Abertawe/Academi Hywel Teifi yn ymgorffori hyrwyddo dwyieithrwydd yn y cwrs bydwreigiaeth sy'n rhedeg yn y Brifysgol ar hyn o bryd.
  • Ailedrych ar yr hyfforddiant a redir gan Cefin Campbell gyda'r holl staff sy’n gweithio o fewn y Blynyddoedd Cynnar yng Nghastell-nedd Port Talbot, yr ALl ac Iechyd (gan gynnwys SALT), y sector gofal plant ac ati. Mae'n bwysig adennill peth o'r momentwm a gollwyd yn ystod COVID-19, gan ailedrych ar rywfaint o'r gwaith da a oedd wedi dechrau cael effaith ar y modd yr oedd aelodau ein tîm ein hunain a'n partneriaid yn defnyddio ac yn hybu’r Gymraeg a Dwyieithrwydd.
  • Gweithio gyda rhieni a gofalwyr i ddeall pa wybodaeth sydd ei hangen arnynt i lywio eu dewisiadau o ran darpariaeth iaith ar gyfer addysg, gan gynnwys adnoddau, presenoldeb ar y we, gweithgareddau ac ati. Byddant yn canolbwyntio ar liniaru pryderon a rhwystrau cyffredin. Bydd gwaith partneriaeth gyda Menter Iaith a RhAG yn hanfodol yn llwyddiant yr ymgyrch hon.
  • Bydd yr Awdurdod Lleol yn archwilio'r posibilrwydd o ddefnyddio ymgynghorydd hyrwyddo a gyflogir yn benodol i hyrwyddo buddion addysg cyfrwng Cymraeg ac i gynhyrchu ymgyrch hyrwyddo h.y. gwefan, taflenni, cyfryngau cymdeithasol, posteri, fideos, i gryfhau cyfathrebu. Bydd gwefan Castell-nedd Port Talbot yn cael ei chreu yn amlinellu taith addysg cyfrwng Cymraeg i ddysgwyr yn yr Awdurdod Lleol. Bydd Menter Iaith a RhAG yn chwarae rhan ganolog mewn hyrwyddo.
  • Cynyddu nifer y grwpiau cyfrwng Cymraeg sy'n rhedeg mewn lleoliadau ac ysgolion h.y. Babi a Fi, Ti a Fi, tylino babanod, dosbarthiadau magu plant i ddilyn model YGG Tyle’r Ynn (cynyddodd niferoedd y meithrin o 24 lle o ganlyniad i Ti a Fi yn unig).
  • Adolygu ‘Cynllun Gweithredu Asesiad Digonolrwydd Gofal Plant Castell-nedd Port Talbot’ yn rheolaidd gyda phwyslais ar wella mynediad at ddarpariaeth Gymraeg a dwyieithog trwy nodi a llenwi bylchau yn y ddarpariaeth.
  • Yn seiliedig ar ddata 2020/21, roedd 452 o leoedd gofal plant Dechrau’n Deg y flwyddyn ar draws ein lleoliadau ac roedd 65 ohonynt yn gategori 3 iaith Gymraeg a chategori 2 lleoliadau gofal plant Saesneg/Cymraeg sy'n cyfateb i gyfanswm o 14.4%. Mae gennym darged yn Dechrau’n Deg i gynyddu'r ganran hon i 20% o fewn y 5 mlynedd nesaf, 25% erbyn diwedd y cynllun 10 mlynedd trwy ehangu darpariaethau/sefydlu darpariaethau newydd.
  • Bydd tîm y Blynyddoedd Cynnar yn parhau i weithio gyda swyddogion Mudiad Meithrin i ddatblygu ac ehangu Cylchoedd Meithrin ar draws y fwrdeistref yn enwedig trwy eu rhaglen Sefydlu a Llwyddo (Cwmllynfell a Tyle’r Ynn). Byddwn yn parhau i annog pob Cylch newydd a phresennol i dendro i gyflawni ein contractau blynyddoedd cynnar gan gynnwys Dechrau’n Deg, Addysg Blynyddoedd Cynnar, Lleoedd â Chymorth a Chefnogaeth yn ogystal â’r Cynnig Gofal Plant.
  • Bydd yr Awdurdod Lleol yn cefnogi'r Gwobrau Cymraeg mewn lleoliadau gofal plant Saesneg i symud ymlaen trwy'r continwwm tuag at gynnydd yn narpariaeth gofal plant categori 2 Cymraeg.
  • Defnyddio’r ASCh (Asesiad Strategaeth Chwarae) i ddatblygu ac annog gweithgareddau y tu allan i'r ysgol yn Gymraeg.
  • Bydd yr Awdurdod Lleol yn adolygu ac yn diwygio'r broses derbyn ar-lein mewn partneriaeth â'r tîm derbyn ar gyfer y broses o geisiadau ar gyfer y Meithrin a’r Derbyn, fel bod gwybodaeth yn cael ei gosod yn strategol trwy'r system ymgeisio ar-lein i sicrhau bod teuluoedd yn gallu gwneud penderfyniadau gwybodus am iaith y ddarpariaeth y maen nhw ei eisiau ar gyfer eu plentyn.
  • Bydd rhaglen o ddatblygiad proffesiynol yn cael ei chreu i sicrhau bod partneriaid yn cael eu diweddaru ynghylch yr hyn sydd ar gael, cynyddu hyder i'r rhai sy'n siarad Cymraeg yn barod, darparu cyfleoedd i ddysgu Cymraeg a sicrhau bod y Gymraeg yn rhan o swyddi gwag wrth symud ymlaen.
  • Bydd yr holl bartneriaid yn cydweithredu ac yn cefnogi lleoliadau gofal plant preifat i sicrhau cynnydd yn y ddarpariaeth Gymraeg gyda'r pwyslais ar hyrwyddo manteision dwyieithrwydd.
  • Sicrhau bod darpariaeth ddigonol ar gyfer darpariaeth Meithrin/3 oed ar lefel ysgol gynradd ar gael yn hawdd trwy'r Awdurdod Lleol. Byddwn yn sefydlu ysgol ddechreuol mynediad un dosbarth newydd yn ardal Sgiwen/Mynachlog Nedd gyda'r posibilrwydd o ehangu/trosglwyddo i ysgol gynradd cyfrwng Cymraeg pwrpasol newydd yn Coed Darcy yn amodol ar gymeradwyaeth aelodau a chydymffurfiad â meini prawf presennol Cod Trefniadaeth Ysgolion.
  • Cyflwyno cynnig i greu 2 ysgol gynradd Gymraeg arall o fewn y cynllun 10 mlynedd. Gofynnir am arian gan y ffrydiau cyllid grant rhaglen ysgolion yr 21ain Ganrif priodol.

Ble rydyn ni'n disgwyl bod ar ddiwedd ein Cynllun 10 mlynedd?

Erbyn diwedd y cynllun 10 mlynedd, bydd gan bob disgybl ym mhob rhan o'r Awdurdod Lleol fynediad hawdd at addysg cyfrwng Cymraeg ac addysg cyn-ysgol Cymraeg. Bydd gwybodaeth am addysg cyfrwng Cymraeg a buddion dwyieithrwydd yn cael ei darparu gan bob partner i rieni trwy gydol y continwwm addysgol, o'r cyfnod cyn-geni hyd at ôl-18 er mwyn darparu gwybodaeth glir, gryno a chydlynol. Cefnogir rhieni trwy gydol addysg eu plentyn.

Data Allweddol

Niferoedd a % y plant 3 oed sy'n derbyn eu haddysg trwy gyfrwng y Gymraeg
Year Number Percentage
2022-23 311 21.4%
2023-24 331 22.8%
2024-25 351 24.2%
2025-26 370 25.5%
2026-27 389 26.8%
2027-28 408 28.1%
2028-29 427 29.5%
2029-30 446 30.8%
2030-31 465 32%
2031-32 484 33.4%